Doorverwijzing naar een gespecialiseerde psycho- of gedragstherapeut

De ADF stichting heeft een samenwerkingsverband met geregistreerde therapeuten die veel ervaring hebben met behandeling van angst-of dwangstoornissen. U kunt als lid gebruik maken van dit therapeutenbestand.

Persoonlijk advies

Informatie en advies via de telefoon

Telefonische hulpdienst.
Elke werkdag van 9.00-13.30 uur en ‘s avonds van maandag tot en met donderdag  van19.00 - 20.30 uur kunt u een van onze ervaringsdeskundige medewerkers bellen voor informatie en advies, gericht op uw persoonlijke situatie. Tel: 0900-2008711
 
Belafspraken
Indien u een bepaald onderwerp wat uitgebreider zou willen bespreken is het mogelijk een belafspraak te maken via ons regionale nummer (lokaal tarief). U kunt hiervoor een verzoek doen via de mail of via tel 0900-2008711.

Informatie en advies via een persoonlijk gesprek

Inloopochtend- / middag
Wilt u graag informatie via een persoonlijk gesprek met een van onze ervaringsdeskundige medewerkers, dan is er een mogelijkheid om langs te komen in Driebergen. Er liggen (zelfhulp)boeken ter inzage alsmede voorlichtingsmateriaal en ons kwartaalblad Vizier. Er zijn geen kosten aan verbonden.

Waar?
Driebergen: zonder afspraak: elke donderdagochtend van 9.30 tot 11.30 uur, op afspraak: op een werkdag tussen 9.30 – 13.00 uur.  Aanvragen per mail of telefoon: 0900-2008711 Adres: Hoofdstraat 122, 3972 LD Driebergen

Soorten therapie

Er zijn veel soorten psychotherapie. Ze hebben allemaal hetzelfde doel: emotionele problemen verminderen of opheffen. De manier waarop er wordt gepraat verschilt nogal: in sommige psychotherapieën praat men vooral over de achtergronden en het ontstaan van de problemen. In andere therapieën probeert men te ontdekken wat de cliënt eigenlijk zelf wil, wanneer deze zich concentreert op zijn gevoelens. Cognitieve gedragstherapie werkt vooral met oefeningen waarin de patiënt leert om anders tegen problematische situaties aan te kijken en er anders mee om te gaan. 

Cognitieve gedragstherapie
 
Cognitieve gedragstherapie is een samensmelting van twee psychotherapeutische methoden: cognitieve therapie en gedragstherapie.
In cognitieve therapie is altijd veel belang gehecht aan de invloed die het denken uitoefent op het gevoelsleven. Wie belangrijke zaken en gebeurtenissen in zijn leven steeds vanuit een negatief standpunt beziet, wordt gemakkelijk somber, angstig of geïrriteerd. In cognitieve therapie onderzoekt men in zo’n geval of die negatieve wijze van denken wel terecht is. Zo’n onderzoek wordt door de therapeut en cliënt in nauwe samenwerking met elkaar ondernomen. Waar dat relevant lijkt wordt uitgezocht welke minder negatieve manier van denken beter past. Ook dat zoeken naar meer positieve standpunten en gedachten is een gezamenlijke onderneming van cliënt en therapeut. Daarbij wordt gebruik gemaakt van bepaalde oefeningen en huiswerkafspraken.

Gedragstherapie:
In gedragstherapie is altijd veel waarde gehecht aan het gedrag van cliënten. Hoe je doet is immers van invloed op hoe je je voelt. Wie uit angst bepaalde zaken steeds uit de weg gaat, versterkt zijn angst in plaats van deze te verminderen. Wie zijn mening niet goed naar voren kan brengen, wordt eerder onzeker of juist geïrriteerd. Wie niet heeft geleerd hoe hij zich moet beheersen, wordt gemakkelijk het slachtoffer van zijn eigen impulsiviteit. Binnen gedragstherapie brengt men de problematische gedragingen van de cliënt en de omstandigheden waarin die voorkomen eerst in kaart. Vervolgens helpt men de cliënt met behulp van oefeningen en huiswerk om met beter passende gedragspatronen te reageren op de omstandigheden. Zowel het in kaart brengen van problematisch gedrag als het bedenken en inoefenen van nieuw, beter passend gedrag is een gezamenlijke onderneming van cliënt en therapeut.

Cognitieve gedragstherapie:
Steeds vaker is gebleken dat cognitieve therapie en gedragstherapie in grote lijnen tot vergelijkbare resultaten leiden. Bovendien kunnen beide methodes goed met elkaar worden gecombineerd. In één en dezelfde therapie kan de cliënt leren om zowel anders tegen de moeilijkheden aan te kijken, als er anders mee om te gaan. Daarom werken cognitief gedragstherapeuten soms vooral langs cognitieve weg, soms vooral via een gedragsmatige methode en andere keren met een combinatie van de methodes. 

Werkt cognitieve gedragstherapie?
Ja. Zowel naar de effecten van cognitieve therapie als gedragstherapie als van cognitieve gedragstherapie is veel onderzoek gedaan. Heel vaak bleek deze methode de meest effectieve psychotherapie te zijn. Dikwijls even effectief als en een enkele keer zelfs effectiever dan medicatie. 

Hoe lang duurt cognitieve gedragstherapie?
Door middel van huiswerk wordt de cliënt in cognitieve gedragstherapie gestimuleerd om ook buiten de therapiezittingen actief te werken aan zijn behandeling. Tevens sluit cognitieve gedragstherapie doorgaans zo concreet mogelijk aan op de mogelijkheden van de cliënt. Vooral om deze redenen zijn de behandelingen betrekkelijk kortdurend. Dikwijls gaat het om tien tot vijfentwintig zittingen. Bij een frequentie van één zitting per week of per veertien dagen duren de meeste therapieën dus enkele maanden tot een jaar. Een langere duur kan echter voorkomen.

Acceptance and Commitment Therapy (ACT)

Niet bestrijden maar aanvaarden
Deze therapie is niet gericht op het bestrijden van angst, want juist het vermijden of onderdrukken van deze gevoelens veroorzaken lijden. Aanvaarding (acceptance) van emotionele reacties en belevingen vermindert uiteindelijk spanning. Angst en stress mogen er gewoon zijn, ook al zijn we er niet blij mee. Acceptatie is een actieve houding waarbij je ruimte maakt voor dat wat je niet kan veranderen. Door bezig te zijn met innerlijke strijd, het veroordelen van je angst, kun je niet echt leven.

Al je gevoelens accepteren
De boodschap van deze therapie is om NU voluit te leven, met je verleden, met je herinneringen, met je angsten en met je verdriet. Door te ontdekken wat je werkelijk waardevol vindt, is het mogelijk om veranderingen aan te brengen in je leven die passen bij je waarden. Aandachtsmeditatie kan hierbij helpen omdat het een praktische weg is naar steeds meer acceptatie van jezelf met je gevoelens, je gedachten en je gedrag. Aandachtsmeditatie kan beoefend worden door volwassenen en kinderen vanaf 11 jaar. ACT is bewezen werkzaam bij angst, depressie, paniek, negatief denken en een negatief zelfbeeld (zie ook het artikel in de Vizier van juni 2008).

Mindfulness

Omgaan met je onrust
Mindfulness vindt zijn oorsprong in het boeddhisme. Mensen zijn vaak bezig met het bereiken van doelen die ver in de toekomst liggen. Mindfulness leert je om je aandacht te houden bij wat NU is, ook als je onrustig, angstig of gespannen bent. Mindfulness leert je om te gaan met de onrust, zonder jezelf erin te verliezen. Hiervoor is een andere manier van denken nodig.

Durf je pijn te voelen
In onze samenleving rust een taboe op ziekte, verdriet, (geestelijke) pijn en ouderdom. Het moet allemaal leuk zijn, en als het dat niet is, moet je het veranderen. Maar het leven is niet alleen maar leuk. (Geestelijke) pijn, ziekte en verdriet horen erbij. Veel lijden ontstaat door het niet-willen voelen van (geestelijke) pijn of ziekte.

Meer dan je beperking
Mindfulness helpt niet alleen om ziekte en negatieve gevoelens te accepteren, het leert je ook beseffen dat pijn en negatieve gevoelens tijdelijk zijn. Zoals ze opkwamen, gaan ze ook weer weg. Gaan ze niet weg, bijvoorbeeld omdat je chronisch (geestelijke) pijn hebt, dan helpt mindfulness om te zien dat je meer bent dan je beperking. Je hebt een beperking, je bent deze niet. Ziekte en (geestelijke) pijn worden op die manier minder groot en je kunt ze beter dragen. Zie ook www.elp-visie.nl/visiesvisie.html

Inference Based Approach (IBA)

Nieuwe therapie voor mensen met dwang
IBA is een nieuwe cognitieve therapie voor mensen met dwang. Deze nieuwe therapie is onderzocht en wordt nu uitgevoerd in Canada. De methode lijkt succesvol. IBA zegt dat obsessies het gevolg zijn van een bijzondere manier van redeneren.

Zintuiglijke informatie ten onrechte negeren
Mensen met dwangverschijnselen redeneren anders tijdens een obsessief moment dan daarbuiten. Het gaat om een manier van redeneren waarbij zintuiglijke informatie (horen, zien, ruiken, proeven) genegeerd wordt. Een dwangpatiënt ervaart een gedachte over iets wat kan (een mogelijkheid), als iets wat waarschijnlijk aan de hand is. Dit terwijl er bewijzen waarneembaar zijn dat dit niet zo is. In de IBA behandeling wordt niet gediscussieerd over of iets wel kan en hoe groot de kans daarop is. IBA is er op gericht om de patiënt te laten ontdekken dat hij in zijn obsessieve momenten opgeslokt raakt in een verhaal in zijn hoofd en vergeet om naar de werkelijkheid te kijken.

Toetsen op werkelijkheid of verbeelding
Mensen krijgen handvatten waarmee ze kunnen toetsen of ze zich met de werkelijkheid bezig houden of met hun verbeelding. Zij leren door verschillende oefeningen om zich te weren tegen de zuigkracht die er van zo’n verhaal in hun hoofd uitgaat. Ook ontdekt de patiënt wat zijn ‘favoriete’ manier van verwarren is. Verder wordt in de therapie het overgangsmoment opgespoord waarop iemand de werkelijkheid los laat en opgaat in een verhaal in zijn hoofd (zie ook artikel in de Vizier van maart 2008).

Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR)

Trauma
EMDR is een therapie voor mensen die last blijven houden van de gevolgen van traumatische ervaringen. Het is een relatief nieuwe therapievorm. Dit trauma kan een schokkende ervaring zijn zoals bijvoorbeeld een verkeersongeval, maar ook andere ervaringen zoals pesterijen in de jeugd, waardoor iemand nu nog steeds spanning en angsten ervaart. Sommige mensen krijgen door deze gebeurtenissen psychische klachten.

Beschadigende ervaringen
In eerste instantie werd EMDR met name toegepast voor mensen met PTSS (post traumatische stress-stoornis), maar de afgelopen jaren wordt deze behandelmethode ook toegepast bij diverse psychische klachten die gepaard gaan met vermijdingsgedrag, gevoelens van angst, schaamte, verdriet, schuld of boosheid. Uitgangspunt is telkens dat deze klachten zijn ontstaan als gevolg van een of meer beschadigende ervaringen. Zoals bijvoorbeeld emotionele verwaarlozing, akelige ervaringen op medisch gebied, of verlieservaringen.

Aandacht wisselend richten
De therapeut helpt de patiënt de herinneringen aan deze gebeurtenissen te verwerken. De patiënt haalt deze gebeurtenis voor de geest, waarbij hij tegelijkertijd afwisselend in het linker- en rechteroor een geluid krijgt te horen. In plaats van geluid kan de aandacht van de patiënt ook gericht worden op de hand van de therapeut. Hij beweegt zijn hand voor het gezicht van de patiënt heen en weer. Uit de resultaten blijkt dat cliënten goed op EMDR reageren. Hoe EMDR precies werkt is nog niet helemaal duidelijk. Toekomstig onderzoek zal uit moeten maken hoe de, doorgaans succesvolle, effecten het best kunnen worden verklaard.

Hersenhelften wisselend prikkelen
Aangenomen wordt dat door deze methode de informatie van de verschrikkelijke gebeurtenis beter verwerkt kan worden, doordat er een verbinding tot stand komt tussen de linker (‘rationele’) hersenhelft en de rechter (‘emotionele’) hersenhelft. Door de afwisselende stimulans van het geluid worden bepaalde vastzittende, negatieve overtuigingen over jezelf losgewrikt en veranderd. Verstand en gevoel komen meer met elkaar in contact en de klachten nemen af doordat de herinnering haar kracht en emotionele lading verliest.

Virtual reality

Angstbeelden nabootsen
Bij virtuele therapie worden levensechte beelden nagebootst van datgene waar de patiënt bang voor is. Voordeel hiervan is dat de therapeut niet allerlei manieren hoeft uit te proberen om situaties, waar de patiënt bang voor is, naar voren te halen. Uit onderzoek blijkt dat angst uiteindelijk zal afnemen door deze nieuwe therapie. Virtuele therapie is effectief als je last hebt van bijvoorbeeld hoogtevrees of vliegangst.

Bij vliegangst
Bij Stichting Valk, die de virtual reality methode toepast, gaan mensen met vliegangst, nadat zij een aantal stappen in de behandeling hebben doorlopen, uiteindelijk een lijnvlucht maken naar een bestemming ergens in Europa.

Bron: brochure gedragstherapie en cognitieve therapie; informatie voor cliënten. Uitgegeven door de VGCt (Vereniging voor Gedragstherapie en Cognitieve Therapie).